Một số điểm cần chú ý khi kiểm tra hóa đơn, chứng từ

 I. TÌNH HÌNH SỬ DỤNG HÓA ĐƠN BẤT HỢP PHÁP HIỆN NAY

Tổng cục Thuế cho biết, từ năm 2017-2019, ngành Thuế đã phát hiện trên 7.400 doanh nghiệp mua bán, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp, truy thu gần 200 tỷ tiền thuế. Chỉ riêng từ đầu năm 2020 đến nay, tình trạng mua bán hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) báo động khẩn cấp khi các sự việc gần đây bị phanh phui con số lên đến hàng nghìn tỷ đồng.

Có thể kể đến các vụ việc điển hình như: Tháng 1/2020, Công an TP. Hà Nội đã triệt phá một đường dây buôn bán hóa đơn bất hợp pháp quy mô lớn, hoạt động từ năm 2015 tới khi bị triệt phá. Các đối tượng trong đường dây đã thành lập 33 doanh nghiệp tại nhiều quận huyện tại Hà Nội để thực hiện hành vi buôn bán hóa đơn bất hợp pháp. Theo đó, trong khoảng thời gian 5 năm, công đã này tạo lập 33 công ty "ma" hoạt động khép kín để thực hiện hành vi bán hóa đơn bất hợp pháp. Do số tiền ghi trên hóa đơn thường rất lớn, lên tới vài tỷ đồng, những đơn vị mua hóa đơn đều là công ty lớn, trong đó có cả các doanh nghiệp Nhà nước. Để ngụy tạo hoạt động mua bán là có thật, tránh sự kiểm tra của cơ quan thuế, Công ty này đã thông đồng với các doanh nghiệp mua hóa đơn, cho họ chuyển tiền qua tài khoản của mình, sau đó rút ra trả lại.
Mới đây, Cục Thuế Phú Thọ đã phát hiện trường hợp Công ty TNHH JUMA tỉnh Phú Thọ, tuy mới thành lập năm 2017, nhưng trong 2 năm 2018-2019, công ty này đã có doanh thu tăng đột biến. Đến tháng 7/2019, Công ty JUMA đã đề nghị Cục Thuế Phú Thọ hoàn thuế trên 135 tỷ đồng. Qua kiểm tra hồ sơ, Cục Thuế Phú Thọ nhận thấy có nhiều dấu hiệu vi phạm trong lập và sử dụng chứng từ hàng hóa nguyên liệu gỗ mua vào. Qua điều tra, Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện Công ty JUMA đã mua 202 hóa đơn GTGT của Công ty TNHH Thương mại Tài Tiến, tỉnh Yên Bái, trong đó trên 74 tỷ đồng là giá trị hàng hóa khống đã được JUNMA kê khai hoàn thuế. Mở rộng điều tra, Công an Phú Thọ đã phát hiện 5 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh câu kết với nhân viên ngân hàng thực hiện thanh toán ảo trên tài khoản để bán hóa đơn khống cho nhiều doanh nghiệp trên toàn quốc với doanh số hàng hóa gần 2.000 tỷ đồng.
Trước tình hình đó, nhằm ngăn chặn việc mua bán hóa đơn, Bộ Tài chính đã chỉ đạo cơ quan thuế thành lập Ban chỉ đạo ngăn chặn và đẩy lùi tình trạng in, phát hành, bán hoá đơn bất hợp pháp, triển khai tăng cường các biệp pháp quản lý, ngăn chặn và phát hiện, xử lý doanh nghiệp vi phạm in, phát hành, bán hoá đơn bất hợp pháp.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính chỉ đạo Tổng cục Thuế hàng năm có văn bản hướng dẫn các cơ quan thuế địa phương tăng cường kiểm tra chặt chẽ tại các khâu: Kê khai thuế; In ấn, phát hành, quản lý sử dụng hoá đơn; Rà soát các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về thuế, qua đó tập trung thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp này để phát hiện việc in, phát hành, sử dụng hóa đơn bất hợp pháp nhằm xử lý kịp thời các vi phạm về hoá đơn.
II. MỘT SỐ NỘI DUNG CẦN LƯU Ý KHI THỰC HIỆN KIỂM TRA CHỨNG TỪ, HÓA ĐƠN
1. Kiểm tra sơ bộ Hóa đơn bằng mắt thường:
+ Tính Không hợp pháp, hợp lệ:
Tính hợp lệ của các chứng từ là nhân tố đặc biệt quan trọng trong công tác kế toán nói chung và quyết toán thuế nói riêng. Những chứng từ cần đặc biệt lưu ý kiểm tra gồm:
Hóa đơn của hàng hóa dịch vụ mua vào: cần kiểm tra tất cả những yếu tố quy định trên hóa đơn như tên, địa chỉ, MST của đơn vị bán, ngày phát hành hóa đơn, các chữ ký theo quy định trên tờ hóa đơn, con dấu của đơn vị bán (nếu đơn vị bán là một DN có dấu. Trường hợp đơn vị bán là hộ kinh doanh cá thể không có dấu, trên hóa đơn phải ghi rõ tên của chủ hộ kinh doanh cá thể, địa chỉ và MST. Trong quá trình kiểm tra nếu có nghi ngờ hóa đơn giả có thể báo cáo với cơ quan thuế đề nghị hỗ trợ kiểm tra. Nếu phát hiện đơn vị bán hàng cấp hóa đơn đã giải thể cần đối chiếu xác định ngày phát hành hóa đơn là trước hay sau khi DN công bố giải thể. Những hóa đơn phát hành trước ngày DN bán hàng công bố giải thể là hợp lệ và ngược lại.
Hóa đơn của hàng hóa dịch vụ bán ra: Những hóa đơn này chính doanh nghiệp phát hành. Do đó cần kiểm tra các yếu tố quy định trên tờ hóa đơn tương tự như với hóa đơn của hàng hóa dịch vụ mua vào. Với những doanh nghiệp cung ứng nhiều loại hàng hóa, dịch vụ và có thuế suất thuế GTGT khác nhau, cần kiểm tra kỹ thuế suất ghi trên từng hóa đơn.
2. Phương pháp tự kiểm tra tính hợp pháp của Hóa đơn thông qua công cụ kiểm tra của Cục thuế:
2.1.Kiểm tra về giá trị sử dụng của hóa đơn:
Bước 1:Truy cập vào website: http://www.tracuuhoadon.gdt.gov.vn
Bước 2:
– Chọn hình thức tra cứu: “Tra cứu một hóa đơn” hoặc “Tra cứu nhiều hóa đơn
hoa don gtgt hop phap

1. Nếu tra cứu một hóa đơn:
– Các bạn chỉ cần nhập đầy đủ 4 chỉ tiêu (có dấu (*)) -> Click “Tìm kiếm”.
– Nếu muốn tra cứu các loại hóa đơn khác như: Bưu điện, bưu chính, viễn thông, invoice. Các bạn click vào: “Hóa đơn bưu chính viễn thông”.
tra cuu thong tin hoa don gtgt
– Nếu chính xác kết quả tìm kiếm sẽ hiển thị như sau:
cach tra cuu thong tin hoa don vat
2. Nếu tra cứu nhiều hóa đơn: Chú ý: Khi kiểm tra nhiều hóa đơn tại File Excel thì phải là Excel 93-2003
– Các bạn phải chuẩn bị 1 file Excel sẵn, gồm 4 thông tin sau: Mã số thuế người bán, mẫu số, ký hiệu hóa đơn, số hóa đơn. Theo mẫu dưới đây:
– Sau khi chuẩn bị xong file Excel, các bạn thao tác như sau:
Dòng: “Trạng thái hóa đơn cần tìm kiếm (*)” -> Chọn “Có giá trị sử dụng”
Dòng: “Đường dẫn đến file excel cần tra cứu (*)” -> Chọn file Excel đã tạo.
Dòng: “Mã số thuế (*)” -> Nếu trên file Excel các bạn điền MST vào cột A thì các bạn chọn “A
Dòng: “Mẫu số (*)” -> Nếu trên file Excel các bạn điền MẪU SỐ vào cột B thì các bạn chọn “B
Dòng: “Ký hiệu hóa đơn (*)” -> Tương tự như trên.
Dòng: “Số hóa đơn (*)” -> Tương tự như trên.
Dòng: “Hóa đơn Invoice của bưu chính, viễn thông” -> Tương tự như trên.
Dòng: “Hóa đơn Bưu điện của bưu chính, viễn thông” -> Tương tự như trên.

kiem tra hoa don gtgt hop phap
– Nếu chính xác kết quả tìm kiếm sẽ hiển thị như sau:

cach-tra-cuu-thong-tin-hoa-don.png (850×386)
2.2 Kiểm tra tính hợp pháp của việc xuất hóa đơn của người bán:Kiểm tra ngành nghề đăng ký kinh doanh có phù hợp với nội dung ghi trên hóa đơn không:
Để kiểm tra thông tin người nộp thuế, chúng ta chỉ cần nhập MST vào và nhập Mã xác nhận và bấm Tra cứu thì thông tin người nộp thuế sẽ hiện ra như sau:
Nếu muốn xem ngành nghề kinh doanh ta kích vào Ngành nghề KD
Thông qua kiểm tra này ta biết được đơn vị xuất hóa đơn này đã ngừng kinh doanh, nếu thời gian ngừng kinh doanh mà vẫn xuất hóa đơn thì ta có thể kết luận hóa đơn đó là hóa đơn bất hợp pháp.
 
III. NHỮNG VI PHẠM QUY ĐỊNH VỀ SỬ DỤNG HÓA ĐƠN CỦA NGƯỜI MUA HÀNG HÓA, DỊCH VỤ
 

 TT

HÀNH VI VI PHẠM

MỨC PHẠT

VĂN BẢN QUY ĐỊNH

01

Làm mất, cháy, hỏng hóa đơn đã lập (liên giao cho khách hàng) để hạch toán kế toán, kê khai thuế và thanh toán vốn ngân sách; trừ trường hợp mất, cháy, hỏng hóa đơn do thiên tai, hỏa hoạn hoặc do sự kiện bất ngờ, sự kiện bất khả kháng khác thì không bị xử phạt tiền.

Trường hợp người bán và người mua lập biên bản ghi nhận sự việc, người bán đã kê khai, nộp thuế, có hợp đồng, chứng từ chứng minh việc mua bán hàng hóa và có 01 tình tiết giảm nhẹ thì xử phạt ở mức tối thiểu của khung tiền phạt; nếu có từ 02 tình tiết giảm nhẹ thì phạt cảnh cáo.

Từ 04 - 08 triệu đồng

Lưu ý: Trường hợp người mua tìm lại được hóa đơn đã mất khi cơ quan thuế chưa ban hành quyết định xử phạt thì người mua không bị phạt tiền.

Điều 39 NĐ số 139/2013/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung bởi Khoản 6 Điều 3 NĐ số 49/2016/NĐ-CP

Khoản 3 Điều 26 NĐ số 125/2020/NĐ-CP

02

Làm mất, cháy hỏng hóa đơn đã lập, đã khai, nộp thuế trong quá trình sử dụng hoặc trong thời gian lưu trữ

Từ 05 - 10 triệu đồng

 

Khoản 4 Điều 26 NĐ 125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020

03

Sử dụng hóa đơn bất hợp pháp và sử dụng bất hợp pháp hóa đơn.

Từ 20 - 50 triệu đồng

Khoản 2 Điều 39 NĐ số 139/2013/NĐ-CP

Điều 28 của NĐ số125/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020

 
Lưu ý:
- Mức phạt nêu trên là mức phạt áp dụng đối với tổ chức vi phạm.
- Đối với hành vi vi phạm hành chính về làm mất, cháy, hỏng hóa đơn từ ngày 01/7/2020 đến trước ngày 05/12/2020 thì áp dụng các quy định về xử phạt vi phạm hành chính tại Nghị định 49/2016/NĐ-CP ngày 27/5/2016.
- Đối với hành vi vi phạm hành chính về hóa đơn diễn ra trước ngày 05/12/2020 nhưng kết thúc kể từ ngày 05/12/2020 thì áp dụng văn bản quy định về phạt vi phạm hành chính có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi vi phạm.
Nguyễn Hồng Phương Giang

Tin tức khác cùng chuyên mục