Một số ý kiến về kinh phí thực hiện thực hiện các chương trình, đề án, kế hoạch hàng năm

Năm 2020 là năm cuối triển khai thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm giai đoạn 2011-2020, Chiến lược tài chính đến năm 2020, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 05 năm giai đoạn 2016-2020, kế hoạch tài chính quốc gia 05 năm giai đoạn 2016-2020 và các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình mục tiêu giai đoạn 05 năm giai đoạn 2016-2020; là năm quyết định việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và tài chính - ngân sách 10 năm giai đoạn 2011-2020 và 05 năm giai đoạn 2016-2020 đã đề ra của các cấp có thẩm quyền. Do đó, năm 2020, các cơ quan, đơn vị, tổ chức phải triển khai thực hiện công tác tổng kết, đánh giá tình hình và kết quả đạt được của các chương trình, đề án, kế hoạch trong giai đoạn vừa qua, trong đó có các nguồn kinh phí được NSNN bố trí và các nguồn kinh phí khác.
Tại thành phố Đà Nẵng, cấp có thẩm quyền là UBND thành phố đã ban hành nhiều chương trình, đề án, kế hoạch triển khai thực hiện 01 năm, 03 năm, 05 năm, 10 năm. Căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, hàng năm, trên cơ sở dự toán đề nghị của các Sở, ban, ngành, đơn vị, địa phương, Sở Tài chính căn cứ Luật NSNN và các văn bản hướng dẫn của Trung ương, thành phố kịp thời tổng hợp, tham mưu UBND thành phố trình HĐND thành phố phê chuẩn và bố trí kinh phí đảm bảo thực hiện chi cho các chương trình, đề án, kế hoạch. Trên cơ sở dự toán được giao, các Sở, ngành, địa phương đã chủ động cân đối triển khai thực hiện các chương trình, dự án, đề án, kế hoạch và quyết toán theo Mục lục ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, khi tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện chương trình, dự án, đề án, kế hoạch thì Sở Tài chính là cơ quan được giao nhiệm vụ báo cáo về việc bố trí và quyết toán các nguồn kinh phí.
Nguồn kinh phí là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá mức độ chuẩn bị nguồn lực thực hiện, cũng là tiêu chí để đảm bảo được mục tiêu bền vững của các Chương trình, Đề án, Kế hoạch khi thực hiện trong giai đoạn cụ thể. Hàng năm, Bộ Tài chính ban hành Thông tư hướng dẫn xây dựng dự toán ngân sách nhà nước (NSNN), kế hoạch tài chính - NSNN 03 năm, kế hoạch tài chính 05 năm; trong đó, có hướng dẫn về xây dựng dự toán chi của các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình mục tiêu;chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA; các chương trình, đề án, kế hoạch để thực hiện các nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao...Công tác hướng dẫn lập dự toán chỉ ở mức độ tổng quát chung như sau:
Đối với các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình mục tiêu: Căn cứ mục tiêu, nhiệm vụ của chương trình, tổng mức vốn, kinh phí đã được duyệt, mức đã bố trí các năm trước và số kiểm tra năm xây dựng dự toán, các quy định về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách địa phương, lập dự toán vốn, kinh phí thực hiện chương trình phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình. Ngoài ra, căn cứ nhiệm vụ được giao tại quyết định phê duyệt từng Chương trình, thực hiện lập dự toán chi thực hiện các chương trình, chi tiết theo từng nguồn vốn, từng dự án, nội dung, nhiệm vụ, kinh phí sự nghiệp, vốn đầu tư, nguồn ngân sách trung ương, nguồn đối ứng ngân sách địa phương. Dự toán kèm thuyết minh chi tiết chỉ tiêu, nhiệm vụ, nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ của từng dự án, nhiệm vụ.
Đối với các chương trình, dự án sử dụng nguồn vốn ODA: Căn cứ Hiệp định, thỏa thuận viện trợ đã ký với nhà tài trợ, khả năng thực hiện năm trước, cơ chế tài chính của chương trình, dự án, lập dự toán chi NSNN từ nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi từ nhà tài trợ, trong đó chi tiết vốn vay, vốn viện trợ không hoàn lại, vốn đối ứng của từng chương trình, dự án và phù hợp với tính chất sử dụng vốn (vốn đầu tư phát triển và vốn sự nghiệp) theo các lĩnh vực chi tương ứng. Dự toán chi ngân sách từ nguồn vốn ODA (bao gồm vốn vay và viện trợ), vốn vay ưu đãi, vốn viện trợ phi chính phủ nước ngoài phải phù hợp với các cam kết đã ký với nhà tài trợ, khả năng bố trí vốn đối ứng và tiến độ thực hiện. Các chương trình, dự án hỗn hợp cả vốn cấp phát từ NSNN và vốn cho vay lại thì lập, tổng hợp dự toán cho từng phần vốn.
Đối với các chương trình, dự án, đề án, kế hoạch khác được cấp có thẩm quyền giao: Cơ quan, đơn vị rà soát lại các yêu cầu, nhiệm vụ để xây dựng dự toán phù hợp, thực hiện lập dự toán chi thực hiện các chương trình, chi tiết theo từng nguồn vốn, từng dự án, nội dung, nhiệm vụ, kinh phí sự nghiệp, vốn đầu tư, nguồn ngân sách trung ương, nguồn đối ứng ngân sách địa phương, thuyết minh chi tiết chỉ tiêu, nhiệm vụ, nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư, kinh phí sự nghiệp của từng chương trình, dự án, đề án, kế hoạch.
Qua công tác tổng hợp, báo cáo số liệu và kết quả thực hiện cho cơ quan cũng như theo đề nghị của các đơn vị, tổ chức khác, nhận thấy việc lập dự toán chi phân bổ nguồn lực thực hiện cho từng chương trình, dự án, đề án, kế hoạch gặp một số khó khăn do liên quan đến nhiều đơn vị, các nhiệm vụ giao chưa có sản phẩm cụ thể, có trùng lắp các nhiệm vụ thường xuyên, khả năng cân đối khó xác định, chưa dự kiến được các nhiệm vụ phát sinh,… Do đó, đề xuất một số giải pháp cần thực hiện để việc lập dự toán và quyết toán nguồn kinh phí được đảm bảo trong thời gian tới, cụ thể:
Thứ nhất, cần xác định rõ vai trò của 01 cơ quan, đơn vị chủ trì đối với 01 chương trình, dự án, đề án, kế hoạch. Đây là đơn vị chịu trách nhiệm thực hiện báo cáo tổng kết, đánh giá kết quả các nội dung thực hiện theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền, trong đó có cả nguồn kinh phí thực hiện.
Thứ hai, việc giao nhiệm vụ trong 01 chương trình, dự án, đề án, kế hoạch phải gắn với giải pháp, kết quả sản phẩm đầu ra, thời gian thực hiện (thường là 01 năm) để có cơ sở xây dựng dự toán, bố trí kinh phí. 
Thứ ba, các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ phải bám sát mục tiêu, yêu cầu của chương trình, dự án, đề án, kế hoạch để xác định kết quả sản phẩm đầu ra làm cơ sở cho việc xây dựng dự toán và thanh quyết toán.
Thứ tư, cần tập trung tổng hợp dự toán tại cơ quan, đơn vị được giao chủ trì để kiểm tra, tránh nhầm lẫn, trùng lắp trong các nhiệm vụ thực hiện.
Trịnh Thị Ngọc Lê

Tin tức khác cùng chuyên mục