Vai trò Đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các doanh nghiệp của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước

VAI TRÒ ĐẠI DIỆN CHỦ SỞ HỮU VỐN NHÀ NƯỚC TẠI CÁC DOANH NGHIỆP CỦA ỦY BAN QUẢN LÝ VỐN NHÀ NƯỚC

 Việc tổ chức thực hiện các quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước trong một thời gian dài nhiều năm qua đã phát sinh nhiều hạn chế, bất cập. Mô hình Tổng công ty Đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đã góp phần đổi mới phương thức quản lý vốn nhà nước, chuyển từ cơ chế hành chính sang phương thức đầu tư kinh doanh vốn, nhưng có hạn chế là chưa thực hiện đầy đủ chức năng đại diện chủ sở hữu, chủ yếu là thực hiện thoái vốn, bán vốn nhà nước. Tổ chức và cơ chế thực hiện quyền chủ sở hữu vốn nhà nước tại doanh nghiệp còn phân tán, dẫn tới vướng mắc và lúng túng trong phối hợp giữa các cơ quan, làm giảm hiệu lực, hiệu quả quản lý; khó xác định được tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm chính đối với những vụ việc sai phạm, thua lỗ, thất thoát, mất vốn nhà nước; đồng thời bộ máy thực hiện quyền đại diện chủ sở hữu chủ yếu là kiêm nhiệm, chưa chuyên trách nên ngày càng không theo kịp với yêu cầu của thực tiễn quản lý vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất kinh doanh, làm giảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước.

 Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 3/6/2017 của Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước đã yêu cầu "Chậm nhất đến năm 2018, thành lập một cơ quan chuyên trách làm đại diện chủ sở hữu đối với doanh nghiệp nhà nước và cổ phần, vốn góp của Nhà nước tại doanh nghiệp".

Do vậy ngày 29/9/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định 131/2018/NĐ-CP quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp với vai trò là cơ quan chuyên trách thuộc Chính phủ làm đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước. Nghị định có 04 Chương, 11 Điều và hiệu lực thực hiện kể từ ngày ký.

Việc quyết định thành lập Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại DN, lần đầu tiên Việt Nam có một cơ quan chuyên trách thực hiện chức năng đại diện chủ sở hữu nhà nước với các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Với trách nhiệm là đại diện chủ sở hữu vốn Nhà nước tại các DN, ủy ban không chỉ có nhiệm vụ bảo toàn vốn, mà phải như người kinh doanh vốn để lượng tài sản nhà nước trong các DN được sử dụng hiệu quả, đúng mục tiêu, đưa khối tài sản lớn trong các DN hiện tại đóng góp vào sự thịnh vượng của đất nước

Ủy ban là đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ và phần vốn nhà nước đầu tư tại công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên theo quy định của pháp luật. Ủy ban sẽ nắm quyền đại diện chủ sở hữu tại Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) cùng với 18 tập đoàn, tổng công ty lớn. Về cơ cấu, Ủy ban có Chủ tịch và không quá 4 Phó chủ tịch. Chủ tịch và Phó chủ tịch do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức theo quy định của pháp luật.

Uỷ ban chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và trước pháp luật về hiệu quả sử dụng, bảo toàn và gia tăng tổng giá trị danh mục vốn nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp được giao quản lý. Uỷ ban không can thiệp trực tiếp vào hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hoạt động quản lý, điều hành của người quản lý doanh nghiệp; Công khai, minh bạch trong đầu tư, quản lý, sử dụng vốn nhà nước tại các doanh nghiệp do Uỷ ban làm đại diện chủ sở hữu.

Ủy ban với tư cách một cơ quan đại diện chủ sở hữu của Luật số 69/2014/QH13, không thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn thuộc chức năng quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp do các bộ, quản lý ngành thực hiện; tham gia giúp Chính phủ thực hiện các quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước quy định tại Điều 40 Luật số 69/2014/QH13; tham gia giúp Thủ tướng Chính phủ thực hiện các quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước quy định tại Điều 41 Luật số 69/2014/QH13; trực tiếp thực hiện các quyền và trách nhiệm đối với doanh nghiệp nhà nước và vốn nhà nước tại doanh nghiệp quy định tại Điều 42 và 43 Luật số 69/2014/QH13.

Ủy ban được quyết định vốn điều lệ khi thành lập và điều chỉnh vốn điều lệ trong quá trình hoạt động của doanh nghiệp (trừ các doanh nghiệp do Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập), đầu tư bổ sung vốn điều lệ cho doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.

Nghị định cũng trao cho Ủy ban những quyền hạn đặc biệt: đối với doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, Ủy ban sẽ quyết định quy hoạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, khen thưởng, kỷ luật các nhân sự chủ chốt của doanh nghiệp; quyết định quỹ tiền lương, thù lao hàng năm của người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên (trừ trường hợp thuộc thẩm quyền quyết định của Thủ tướng); phê duyệt chiến lược, kế hoạch đầu tư phát triển 5 năm và kế hoạch sản xuất, kinh doanh hàng năm của doanh nghiệp…
Võ Thị Hòa

Tin tức khác cùng chuyên mục