Hệ thống quản lý tài chính công Đà Nẵng được đánh giá hợp lý theo chuẩn PEFA

Sau gần một năm tiến hành nghiên cứu, khảo sát thực địa , ngày 4-4, UBND thành phố phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) tổ chức Hội thảo Tổng kết đánh giá chi tiêu công và trách nhiệm giải trình tài chính của thành phố Đà Nẵng. Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Văn Miên và ông Sebastian Eckardt, chuyên gia kinh tế trưởng WB, đồng chủ trì Hội nghị.
Trong khuôn khổ chương trình hợp tác, phân tích, hỗ trợ về quản lý tài chính công giữa Ngân hàng Thế giới và thành phố Đà Nẵng (Chương trình AAA), WB sẽ hỗ trợ thành phố thực hiện cải cách tài chính công. Để tạo nền tảng cho việc hỗ trợ kỹ thuật này, một trong những hoạt động đầu tiên là hỗ trợ thành phố tiến hành tự đánh giá Chi tiêu công và Trách nhiệm Giải trình Tài chính (PEFA), sử dụng Khung PEFA sửa đổi (2016).
 
Chương trình PEFA là khung đo lường hiệu quả hoạt động để đánh giá và báo cáo về điểm mạnh, điểm yếu của hệ thống quản lý tài chính công, giúp Chính phủ cũng như chính quyền địa phương đạt được những cải thiện bền vững trong hệ thống quản lý tài chính công.
Với bộ chỉ số tổng quan chuẩn gồm 7 trụ cột: độ tin cậy của ngân sách; minh bạch về tài chính công; quản lý tài có và tài sản nợ; lập ngân sách và chiến lược tài khóa dựa trên chính sách; khả năng dự liệu và kiểm soát tình hình thực hiện ngân sách; kế toán và báo cáo; kiểm toán và giám sát bên ngoài, Báo cáo PEFA đem đến cái nhìn cụ thể về thực trạng hoạt động của hệ thống quản lý tài chính công của thành phố trên 3 vấn đề chính, gồm kỷ luật tài chính, chiến lược phân bổ nguồn lực và sử dụng hiệu quả nguồn lực để phục vụ cung ứng dịch vụ công.
Kỷ luật tài chính hợp lý
Theo đánh giá, kỷ luật tài chính của thành phố Đà Nẵng được cho là hợp lý. Các chỉ số về thu ngân sách được đánh giá chưa tốt (điểm D+) do cơ chế của hệ thống liên chính phủ hiện hành thúc đẩy Chính phủ cũng như các địa phương trong nước có xu hướng ước tính thấp dự toán thu. Về chi ngân sách, vẫn còn chênh lệch trong cơ cấu chi giữa thực chi và dự toán ngân sách ban đầu, nhưng kết quả quyết toán chi ngân sách hàng năm là đáng tin cậy, do nợ đọng chi của ngân sách thành phố không đáng kể và giảm dần trong những năm gần đây.
Tuy nhiên, những rủi ro đối với kỷ luật tài chính vẫn còn tồn tại. Cụ thể, mặc dù các hoạt động thu, chi ngoài ngân sách không được báo cáo trong báo cáo quyết toán tương đối ít; việc giám sát các rủi ro tài chính của các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập vẫn còn yếu, đặc biệt là việc giám sát nghĩa vụ nợ dự phòng và rủi ro của các dự án "hợp tác công tư" và việc đánh giá các yếu tố rủi ro của thị trường trong công tác quản lý nợ công của thành phố.
Bên cạnh đó, một điểm yếu của hệ thống quản lý tài chính công của thành phố là chưa thực hiên dự toán ngân sách trung hạn và chiến lược tài chính trung hạn. Vấn đề này đang được Chính phủ nghiên cứu, thí điểm ở cấp trung ương và sẽ được triển khai cho các tỉnh, thành phố trong cả nước trong vài năm đến.
Một điểm tích cực đáng chú ý là các yếu tố khác của hệ thống tài chính công của thành phố về tổ chức thực hiện dự toán như khả năng dự báo nguồn lực, mua sắm đấu thầu, theo dõi nợ đọng chi và cơ chế kiểm soát nội bộ được thực hiện hiệu quả và đã góp phần thực hiện kỷ luật tài chính của toàn bộ hệ thống.
Chiến lược phân bổ nguồn lực
Bốn chỉ số liên quan đến 'lập ngân sách và chiến lược tài khóa dựa trên chính sách' có điểm số thấp (điểm D) do Luật Ngân sách nhà nước không quy định các địa phương phải lập dự toán ngân sách trung hạn; do đó, khó chứng minh được quy trình phân bổ nguồn lực ngân sách địa phương hàng năm phù hợp với các mục tiêu chiến lược của UBND thành phố. Tuy nhiên, các quy định về giám sát thực hiện ngân sách như điều chỉnh dự toán ngân sách trong năm được đánh giá hợp lý (điểm C+). Hầu hết các chỉ số khác liên quan đến chiến lược phân bổ nguồn lực của thành phố được đánh giá đạt yêu cầu. Chỉ số tài liệu ngân sách (điểm B) được đánh giá đáp ứng tất cả các yêu cầu cơ bản; tuy nhiên, phân loại ngân sách vẫn chưa phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế theo quy định PEFA.
Về thu ngân sách, chỉ có một phần nhỏ các khoản thu thuộc sự quản lý của chính quyền thành phố Đà Nẵng, đó là những nội dung có liên quan đến các khoản thu do các cơ quan thuộc bộ máy hành chính của thành phố thực hiện thu. Mặc dù một số khía cạnh về thu ngân sách như theo dõi nợ đọng phí, lệ phí (ví dụ ở bệnh viện) và cơ chế kế toán được đánh giá tốt, một số nội dung như quản lý rủi ro thu được đánh giá chưa đạt yêu cầu. Ngoài ra, Đà Nẵng cũng được đánh giá hợp lý trong chỉ số đánh giá mới của Khung PEFA 2016 liên quan đến quy trình quản lý đầu tư công.
Sử dụng hiệu quả nguồn lực để phục vụ cung ứng dịch vụ công
Quản lý tài chính không phải là mục đích cuối cùng, mà là một công cụ để hỗ trợ chính quyền cung cấp dịch vụ công cho người dân. Về khía cạnh này, hệ thống quản lý tài chính công của thành phố hoạt động khá tốt, thể hiện qua điểm số khả năng tiên liệu về phân bổ nguồn lực trong năm (điểm B+); các mối quan hệ tài chính giữa các cơ quan được đánh giá minh bạch (điểm B), nhiều dịch vụ được phân cấp cho 7 quận, huyện cung ứng cho người dân trên địa bàn; và chỉ số về thông tin hiệu quả được đánh giá tương đối đạt yêu cầu (điểm C) phản ánh mức độ hiệu quả của các dịch vụ do các đơn vị của thành phố cung ứng cho người dân. Bên cạnh đó, phần lớn cơ chế hiện có để giảm thiểu rủi ro của hệ thống như kiểm soát nội bộ, mua sầm đấu thầu và kiểm soát chi lương biên chế được đánh giá hợp lý hoặc tốt; cơ chế kiểm soát kế toán cơ bản đạt điểm số cao (điểm A).
Báo cáo cũng cho thấy, các cơ chế giám sát và kiểm toán bên ngoài của thành phố được đánh giá hợp lý. Trong 3 năm qua, Kiểm toán Nhà nước, cơ quan độc lập theo quy định của Hiến pháp và Luật Kiểm toán Nhà nước 2015, đã thực hiện kiểm toán hơn 50% các cơ quan, đơn vị của thành phố Đà Nẵng; báo cáo kiểm toán được trình HĐND thành phố trong vòng 3 tháng sau khi kết thúc kiểm toán. UBND thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị triển khai thực hiện kiến nghị kiểm toán và báo cáo kết quả thực hiện thường xuyên; Kiểm toán Nhà nước kiểm tra tiến độ thực hiện kiến nghị kiểm toán vào năm tiếp theo sau khi ban hành báo cáo kiểm toán. Tuy nhiên, báo cáo của UBND thành phố về kết quả kiểm toán chưa được công khai trên website hoặc các phương tiện thông tin đại chúng mà người dân có thể tiếp cận dễ dàng.
Nhìn chung, hầu hết các khía cạnh của hệ thống quản lý tài chính công thành phố Đà Nẵng đang được vận hành hiệu quả giúp chính quyền thành phố Đà Nẵng hoàn thành các mục tiêu tài chính và ngân sách của thành phố, bên cạnh đó, vẫn còn những lĩnh vực có thể được cải thiện.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Văn Miên Phát biểu tại Hội thảo
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch Trần Văn Miên nhận định, trong bối cảnh yêu cầu về các nguồn lực tài chính công để phát triển cơ sở hạ tầng và các dịch vụ công của thành phố ngày càng tăng, Đà Nẵng rất quan tâm đến các chính sách, công cụ để tối đa hóa các nguồn thu ngân sách và tăng cường hiệu quả chi ngân sách. Là địa phương đầu tiên của Việt Nam được chọn thực hiện Báo cáo PEFA, Đà Nẵng có cơ hội quý báu để rà soát tất cả các chức năng của hệ thống tài chính công, qua đó đánh giá được những điểm mạnh và khả năng cải thiện hệ thống quản lý tài chính công của thành phố. Phó Chủ tịch khẳng định, thành phố cam kết phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Thế giới nhằm triển khai Chương trình AAA hiệu quả nhất.
NGÔ HUYỀN (http://www.danang.gov.vn)

Tin tức khác cùng chuyên mục